Από το Ισραήλ έως τις ΗΠΑ και από τη Βρετανία έως την Ελλάδα, η νέα πραγματικότητα προβάλλει για τα δυτικά Μέσα Ενημέρωσης. Τα συστημικά μίντια, που λειτουργούσαν (σχεδόν) ως ισότιμος εταίρος των κυβερνήσεων, διαπραγματευόμενα τα όρια στη διακίνηση των πληροφοριών, υποκύπτουν το ένα μετά το άλλο σε ωμές παρεμβάσεις. Η αποστασιοποιημένη δημοσιογραφία, ένας από τους βασικούς όρους στην παραγωγή της «ενημέρωσης», δεν είναι ανεκτή στη νέα γεωπολιτική κατάσταση που διαμορφώνεται, σε καμία χώρα της λεγόμενης «δημοκρατικής Δύσης». Τα περιστατικά δεν είναι πια μεμονωμένα.
Στις ΗΠΑ, ο έλεγχος ξεκίνησε με την εγκατάσταση Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Η αλλαγή ιδιοκτησίας σε μια σειρά ΜΜΕ έφερε το τέλος της λεγόμενης «φιλελεύθερης» αμερικάνικης δημοσιογραφίας. Τελευταίο κρούσμα, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025, η στυγνή λογοκρισία σε ρεπορτάζ του CBS για τις περιβόητες φυλακές στο Ελ Σαλβαδόρ. Στο Ισραήλ, η σιωνιστική κυβέρνηση Νετανιάχου λογοκρίνει καθημερινά, όλα τα ρεπορτάζ υποβάλλονται σε έλεγχο του στρατού. Πέρασε ο νόμος για το κλείσιμο διεθνών Μέσων, στοχεύει να βάλει λουκέτο στην κρατική τηλεόραση (ΚΑΝ), ενώ χαρακτηρίζει όλους τους δημοσιογράφους στη Γάζα ως μέλη της Χαμάς!
Στη Βρετανία, για πρώτη φορά οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χαρακτηριστούν ως «τρομοκράτες» βάσει μια τροπολογίας στον σχετικό νόμο του 2000, εάν διατυπώσουν γνώμη ή απλώς παράθεση απόψεων μιας οργάνωσης που χαρακτηρίστηκε τρομοκρατική. Κάτι που συμβαίνει με την Palestine Action, καθώς οι δημοσιογράφοι ενδέχεται να φυλακιστούν κατηγορούμενοι για «τρομοκρατικό αδίκημα», εάν αναφερθούν στο γεγονός της απεργίας πείνας των μελών της οργάνωσης. Το δε BBC, απαγόρευσε με ντιρεκτίβα στους δημοσιογράφους να αναφέρουν τη λέξη «απαγωγή» στην περίπτωση του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Στην Ελλάδα (όπως πια και στις ΗΠΑ), πρόσβαση στην τηλεοπτική δημοσιογραφία και το σχολιασμό στον ηλεκτρονικό Τύπο έχουν, σχεδόν αποκλειστικά, όσοι υιοθετούν το εκάστοτε κυβερνητικό αφήγημα. Οι «στρατευμένοι» όχι μόνο κόβουν τη φωνή σε οποιαδήποτε άλλη άποψη, αλλά μεταδίδουν τα σημαντικά για τον κόσμο και τη χώρα μας γεγονότα, όπως την απαγωγή Μαδούρο, με απαράμιλλη επιμονή στην επιβεβλημένη και αποδεκτή για τις ΗΠΑ ορολογία.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
Το μόνο που εφαρμόστηκε από τον «Κανονισμό Χρυσοχοΐδη» του 2022 ήταν η υιοθέτηση των «ρεπορτάζ» της αστυνομίας ως δημοσιογραφικών. Πλέον, τα μέλη των ομάδων ΟΠΚΕ – ΟΕΔ θα καταγράφουν εικόνες με τις ενσωματωμένες στη στολή τους κάμερες. Οι περιοχές που επιλέχθηκαν αρχικά δεν είναι τυχαίες: για γεγονότα σε Εξάρχεια, Ομόνοια, Κολωνό, Κυψέλη, Α. Παντελεήμονα, Σύνταγμα και Ακρόπολη, η αστυνομία θα επιβάλλει στα ΜΜΕ τα δικά της βίντεο.
Μια διάταξη στο νέο νόμο για τις Ένοπλες Δυνάμεις προκαλεί πολλά ερωτηματικά σε ό,τι αφορά την πιθανή εφαρμογή της για ΜΜΕ και δημοσιογράφους. Στο άρθρο 17 του Κώδικα Ιθαγένειας προβλέπεται η αφαίρεσή της από όσους έχουν καταδικαστεί για αποκάλυψη μυστικών της πολιτείας ή μετάδοση στρατιωτικών απορρήτων. Σε συνδυασμό δε με τον έλεγχο στα κοινωνικά δίκτυα από το ΕΣΡ, παραπέμπει σε άμεση καταστολή των μη ελεγχόμενων ρεπορτάζ.
Μια σημαντική πλευρά του μπλακάουτ στο FIR Αθηνών είναι η ανεξέλεγκτη εκπομπή ραδιοφωνικών σημάτων. Το ΕΣΡ έχει εγκρίνει τη λειτουργία πολλών νέων σταθμών, ενώ οι αρμόδιες αρχές ούτε που ασχολούνται με τις τεχνικές παραμέτρους. Η καταγγελία των εργαζόμενων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, μεταξύ άλλων, ότι ακούνε στις συχνότητες επικοινωνίας ραδιοφωνικές εκπομπές, θα έπρεπε να κινητοποιήσει τις αρμόδιες αρχές. Αλλά και εδώ επιβλήθηκε ομερτά…
Ματίνα Παπαχριστούδη
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 10-11 Δεκεμβρίου
