Ο στόχος για τη δημιουργία της “ελληνικής” πλατφόρμας streaming μέσα από τη στρατηγική συμμαχία ανάμεσα στους ομίλους ΜΜΕ των Βαγγέλη Μαρινάκη (Alter Ego Media), Βαρδινογιάννη (Alpha-Star-συνεργασία με Nova) και Θεόδωρο Κυριακού (Antenna Group), βρίσκεται προς έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον περασμένο Απρίλιο γράφαμε ότι “Η τηλεοπτική συνεργασία των ομίλων Βαρδινογιάννη (Alpha-Star), Μαρινάκη (Mega-Mega news), Kυριακού (Ant1-ΜAK TV), με την είσοδο των δύο πρώτων στο συνδρομητικό ΑNT1 +, γίνεται το όχημα προς μια άτυπη συγχώνευση στην παραγωγή ενημέρωσης και ψυχαγωγίας στη χώρα μας. Η συμμαχία των τριών ομίλων στα ΜΜΕ θα συγκεντρώσει πρωτοφανή ισχύ σε επίπεδο Μέσων –τηλεοπτικούς-ραδιοφωνικούς σταθμούς, εφημερίδες, ιστοσελίδες, web κανάλια, εταιρείες παραγωγής και τη συνεργασία της τηλεπικοινωνιακής Nova”.
Ο δημοσιογραφικός κλάδος βρίσκεται ακόμη σε ύπνωση ή κάνει πως δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς θα επιφέρει αυτή η συμμαχία των ολιγαρχών στην ενημέρωση και ψυχαγωγία. Οι παραγωγοί οπτικοακουστικού περιεχομένου είναι οι πρώτοι που αντιδρούν με επίσημα έγγραφα παρέμβασης προς όλους τους αρμόδιους θεσμούς, ευρωπαϊκούς και ελληνικούς. Το κύριο διακύβευμα είναι η ελληνική τηλεοπτική παραγωγή η οποία επιδοτείται με κρατικό χρήμα μέσω του ΕΚΟΜΕΔ. Τα 750 εκατ. του Κέντρου και το μερίδιο από τις ενισχύσεις στον τομέα της ελληνικής οπτικοακουστικής βιομηχανίας αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα επιτυχίας στην κοινή πλατφόρμα streaming των ιδιοκτητών τηλεόρασης. Με πολύ απλά λόγια, θα επιδοτούνται από το κράτος για να προσφέρουν αθλητικό θέαμα και ελληνικές ή ξένες σειρές και θα παίρουν συνδρομή για αυτό το πρόγραμμα…
Το παρακάτω υπόμνημα που κατέθεσε ο Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών – ΣΕΠΚΤΒ&Π εξηγεί πολύ καλά την υπό διαμόρφωση κατάσταση στη βιομηχανία θεάματος. Οι εταιρείες παραγωγής φυσικά και προωθούν με τα δικά τους επιχειρήματα, τα δικά τους συμφέροντα ως επιχειρήσεις που επίσης επιδοτούνται από τα προγράμματα του ΕΚΟΜΕΔ. Έχει ωστόσο ενδιαφέρον ότι χρησιμοποιεί ως κύριο επιχείρημα τις αναμενόμενες αλλαγές “στους όρους απασχόλησης”. Ανησυχούν και δικαίως, οι εταιρείες παραγωγής οι οποίες δεν είναι θυγατρικές των τηλεοπτικών ομίλων, ότι η “συμμαχία” των τριών ισχυρών ιδιοκτητών που ήδη κατέχουν το 70%-75% της ελληνικής παραγωγής, θα νέμεται και ολόκληρη την πίτα των κρατικών ενισχύσεων.
Οι επιπτώσεις στον κλάδο της ενημέρωσης και πληροφόρησης είναι επίσης τεράστιες αλλά κανείς δεν έχει την πρόθεση να ασχοληθεί με αυτές.
Η ανακοίνωση των παραγωγών
Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών – ΣΕΠΚΤΒ&Π κατέθεσε επίσημο Υπόμνημα Θέσεων και Αιτημάτων προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού, το ΕΚΚΟΜΕΔ, το ΕΣΡ, τα αρμόδια Υπουργεία και τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές αρχές, με αφορμή τη γνωστοποιηθείσα σύμπραξη για τη δημιουργία κοινής πλατφόρμας streaming από τους τρεις μεγαλύτερους τηλεοπτικούς ομίλους της χώρας.
Το Υπόμνημα δεν αντιτίθεται στη ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής τηλεόρασης. Εκφράζει, ωστόσο, σοβαρές και τεκμηριωμένες ανησυχίες για τις επιπτώσεις που η συγκέντρωση αυτή ενδέχεται να έχει στον κλάδο της ανεξάρτητης παραγωγής, στους όρους απασχόλησης στο δημιουργικό επάγγελμα και στη χρήση των δημόσιων ενισχύσεων.
«Ο ανεξάρτητος παραγωγός δεν είναι ένας απλός πάροχος υπηρεσιών. Είναι ο φορέας της δημιουργικής ανανέωσης, ο θεματοφύλακας της πολυφωνίας και το κρίσιμο αντίβαρο στη συγκέντρωση επικοινωνιακής ισχύος. Χωρίς αυτόν, η ελληνική τηλεόραση δεν θα παράγει απλώς λιγότερο περιεχόμενο — θα παράγει πιο ομοιόμορφο, πιο ελεγχόμενο και, τελικά, πιο φτωχό περιεχόμενο.»
Τα βασικά σημεία του Υπομνήματος
Ο Σύνδεσμος εντοπίζει έξι δομικά ζητήματα ανταγωνισμού:
Μονoοωνιακή ισχύς: οι τρεις όμιλοι ελέγχουν αθροιστικά άνω του 70-75% της αγοράς. Όταν ενωθούν σε ένα κέντρο αποφάσεων, ο ανεξάρτητος παραγωγός χάνει κάθε διαπραγματευτική αυτονομία.
Κάθετος αποκλεισμός: οι όμιλοι διαθέτουν ιδιόκτητες θυγατρικές παραγωγής, δημιουργώντας δομικό κίνητρο να αποκλείουν τους ανεξάρτητους παραγωγούς από τα μεγάλα budget.
Πνευματική ιδιοκτησία: η απουσία ανταγωνισμού επιτρέπει την ομοιόμορφη επιβολή καταχρηστικών συμβάσεων εξαγοράς δικαιωμάτων (buyout contracts).
Κρατικές ενισχύσεις: δημόσιοι πόροι που χορηγούνται για τη στήριξη του συνόλου του κλάδου δεν μπορούν να αξιοποιούνται αποκλειστικά εντός κλειστής εμπορικής πλατφόρμας.
Αγορά εργασίας: ο περιορισμός των ανταγωνιστών αγοραστών εργασίας ενδέχεται να οδηγήσει σε συντονισμό αμοιβών σε βάρος σκηνοθετών, σεναριογράφων, ηθοποιών και τεχνικών.
AVMSD: ζητείται διευκρίνιση αν η υποχρέωση 30% ευρωπαϊκού περιεχομένου θα καλύπτεται αποκλειστικά από εσωτερικές παραγωγές ή θα περιλαμβάνει ανεξάρτητη παραγωγή.
Τα αιτήματα του Συνδέσμου
Σε περίπτωση έγκρισης της σύμπραξης, ο ΣΕΠΚΤΒ&Π ζητά δεσμευτικά διορθωτικά μέτρα (remedies):
Ποσόστωση 30% ανεξάρτητης παραγωγής στον ετήσιο προϋπολογισμό περιεχομένου της πλατφόρμας.
Προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των παραγωγών βάσει της Οδηγίας 2019/790/ΕΕ.
Διαφανείς διαδικασίες ανάθεσης με ανεξάρτητο εποπτικό επίτροπο (monitoring trustee).
Απαγόρευση ρητρών αποκλειστικότητας με δημιουργικό προσωπικό.
Ετήσια παρακολούθηση των συνθηκών αμοιβών στην αγορά εργασίας του κλάδου.
Διακριτό καθεστώς αδειοδότησης της πλατφόρμας από τα γραμμικά κανάλια.
Διαδικαστικό αίτημα:
Ο ΣΕΠΚΤΒ&Π αιτείται ρητά την αναγνώρισή του ως ενδιαφερόμενου τρίτου μέρους στη διαδικασία ελέγχου, με δικαίωμα υποβολής γραπτών παρατηρήσεων και ακρόασης, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 3 του Ν. 3959/2011.
**Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών – ΣΕΠΚΤΒ&Π εκπροσωπεί ανεξάρτητες εταιρείες παραγωγής κινηματογράφου, τηλεόρασης, βίντεο και παρεμφερών οπτικοακουστικών έργων στην Ελλάδα. Τα μέλη του απασχολούν χιλιάδες εργαζομένους και αποτελούν τον κύριο φορέα ανεξάρτητης δημιουργίας στην ελληνική οπτικοακουστική βιομηχανία.
