Ματίνα Παπαχριστούδη*
Μετά το αποψινό βράδυ στο λαμπερό σκηνικό της Eurovision στη Βιέννη, ο μουσικός διαγωνισμός της Ευρώπης αλλάζει οριστικά.Το σύνθημα που λάνσαρε η αυστριακή διοργάνωση “Ενωμένοι στη μουσική-Στην καρδιά της Ευρώπης”, ηχεί παράταιρα και ειρωνικά. Πρόκειται για την πρώτη στα 70 χρόνια της Eurovision, διοργάνωση που έχει διχάσει ανεπανόρθωτα την Ευρώπη και όλο τον κόσμο. Έξω από την αίθουσα του Wiener Stadthalle στη Βιέννη θα πραγματοποιηθεί διαδήλωση ενάντια στη γενοκτονία στη Γάζα και το Λίβανο. Παρόμοιες διαδηλώσεις οργανώνονται σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στην Αθήνα. Τρεις από τις πέντε χώρες που έχουν μποϋκοτάρει τη Eurovision, δεν θα μεταδώσουν καθόλου το σόου.
Ο μουσικός διαγωνισμός της EBU, της συμμαχίας 113 δημόσιων μέσων ενημέρωσης από 56 χώρες, που θέλει να προβάλλεται ως “μη πολιτικό γεγονός” μετατράπηκε σε κορυφαίο πολιτικό γεγονός
Η ένταξη της Eurovision στη γεωπολιτική ατζέντα των ηγετικών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς χάρη της πολιτικής και στρατιωτικής υποστήριξης τους στο Ισραήλ από τη μία και η κορύφωση των διεθνών αντιδράσεων ενάντια στη συμμετοχή του ισραηλινού ΚΑΝ, μετέτρεψαν το ψυχαγωγικό, συχνά κίτς, πανευρωπαϊκό σόου σε πεδίο πολεμικής αντιπαράθεσης.
Η είδηση ότι η EBU προετοιμάζει για το Φθινόπωρο την ασιατική εκδοχή της Eurovision για να βάλει εκεί το Ισραήλ, δείχνει τον πανικό της πανευρωπαϊκής ηγεσίας των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών Μέσων μπροστά στις ηχηρές αντιδράσεις. Δεν αλλάζει ωστόσο το κλίμα της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η ενέργεια της ΕBU για πρώτη φορά στην ιστορία της χαρακτηρίζεται από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Διεθνής Αμνηστία, ως “πράξη δειλίας και ένδειξη κραυγαλέων διπλών σταθμών όσον αφορά το Ισραήλ”. Η ίδια κατηγορία, διατυπωμένη διαφορετικά, απευθύνεται στην EBU από τις 5 χώρες που μποϋκοτάρουν τη Eurovision. Την Ισπανία, Ολλανδία, Ισλανδία, Ιρλανδία και Σλοβενία.
Για χάρη του Ισραήλ, η EBU “πέταξε” εκτός μουσικού διαγωνισμού πέντε ευρωπαϊκές χώρες και κλείνει τα μάτια και τα αυτιά της στη διεθνή κατακραυγή για τους 72 χιλιάδες νεκρούς, στην πλειονότητά τους παιδιά, της γενοκτονίας στη Γάζα.
Για πρώτη φορά επίσης τα διεθνή Πρακτορεία και ΜΜΕ έχουν την πολιτική διαμάχη της Eurovision στα πρωτοσέλιδα. Η 70η Eurovision συμπίπτει και με τις εκδηλώσεις μνήμης για τη Νάκμπα, τον ξεριζωμό των Παλαιστινίων το 1948. Άλλο ένα στοιχείο που πυροδοτεί την πολεμική αντιπαράθεση.
“Παρά τον Ψυχρό Πόλεμο, τις εθνοτικές αντιπαλότητες, το Brexit, καθώς και τις διαδοχικές κρίσεις χρέους και μεταναστών, ο ανταγωνισμός για την ανάδειξη του καλύτερου ποπ τραγουδιού από όλη την ήπειρο έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτικός”, έγραψε το αμερικάνικο CBS. Μέχρι σήμερα που αυτό αλλάζει.
Οι New York Times σε εκτενές ρεπορτάζ τους αναφέρθηκαν με στοιχεία για την αλλοίωση των αποτελεσμάτων του televoite και το ένα εκατομμύριο δολάρια που δαπάνησε το Ισραήλ για να χειραγωγήσει τα αποτελέσματα στη Eurovision του 2025. Η εφημερίδα αποκάλυψε την εργαλειοποίηση του θεσμού της Eurovision από την κυβέρνηση Νετανιάχου η οποία οργάνωσε ευρεία καμπάνια με κρατική διαφήμιση, διπλωματικές επαφές, κινήσεις προώθησης στα κοινωνικά δίκτυα και κινητοποίηση υπέρ της ισραηλινής συμμετοχής.
Το Politico αναφέρει ότι ο φετεινός διαγωνισμός θα είναι ένα “ορόσημο»” για το θεσμό. Δημοσιεύει δηλώσεις ότι η συμμετοχή του Ισραήλ να λαμβάνει μέρος “εν μέσω της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα υπονομεύει τις ευρωπαϊκές αξίες στις οποίες βασίστηκε ο διαγωνισμός”.
Τα facts που αλλάζουν τη Eurovision
Η μάχη για τη συμμετοχή του Ισραήλ εν μέσω γενοκτονίας στη Γάζα, άρχισε από το 2024 με περιορισμένες, τότε, αντιδράσεις σε πολλές πόλεις της Ευρώπης. Μετά τη Eurovision το 2025 όπου το Ισραήλ κατέκτησε την 4η θέση, οι αντιδράσεις εξελίχθηκαν σε χιονοστιβάδα. Αποκορύφωμα ήταν η προσφυγή της Ισπανίας και 4 ακόμη χωρών στην ΕBU το Φθινόπωρο του 2025 ενάντια στη συμμετοχή του Ισραήλ στα 70χρονα, προειδοποιώντας για μποϋκοτάζ και απόσυρση τους από το διαγωνισμό. Η ένταση πυροδοτήθηκε περαιτέρω με τις πολλές αποκαλύψεις για χειραγώγηση της ψηφοφορίας του κοινού από ομάδες λόμπι του Ισραήλ. Η κυβέρνηση Νετανιάχου μετέτρεψε τη Eurovision του 2025 σε ισχυρό χαρτί κρατικής προπαγάνδας για να εδραιώσει το σιωνιστικό αφήγημα ενάντια στη Χαμάς.
“Δεν είναι ακριβές να ισχυριζόμαστε ότι η Eurovision είναι απλώς ένα απολιτικό μουσικό φεστιβάλ. Όλοι γνωρίζουμε ότι ο διαγωνισμός έχει σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις. Η ισραηλινή κυβέρνηση γνωρίζει εξίσου αυτό το γεγονός και αξιοποιεί την εκδήλωση στη διεθνή σκηνή”.
Αυτό δήλωσε η Ισπανία μετά την άρνηση της EBU να θέσει το θέμα σε ψηφοφορία. Η ευρωπαϊκή ένωση δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών Μέσων προτίμησε να βάλει σε ψηφοφορία μόνο τις αλλαγές για την ψηφοφορία του κοινού. Επέλεξε αναλάβει το κόστος για τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα, την παράνομη κατοχή και απαρτχάιντ, όπως την κατηγόρησαν. Έτσι επήλθε και η ρήξη με τις 5 ευρωπαϊκές χώρες.
Λίγο πριν τη μεγάλη βραδιά του τελικού στην αρένα της Βιέννης ας δούμε τα γεγονότα για την κρίσιμη καμπή στην οποία βρίσκεται η Eurovision, 70 χρόνια μετά τη έναρξη του θεσμού ως “μουσικό γεγονός” που ενώνει.
Πέντε χώρες, οι Ισπανία, Ιρλανδία, Σλοβενία, Ολλανδία και Ισλανδία αποχώρησαν από τη διοργάνωση.
Οι κρατικοί ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί Ισπανίας, Ιρλανδίας, Σλοβενίας δεν θα μεταδώσουν τη Eurovision
H Σλοβενία την ίδια ώρα θα προβάλλει σειρά ντοκιμαντέρ για την Παλαιστίνη.
Η EBU ακύρωσε το Eurovision Live Tour 2026, μια σειράς ζωντανών συναυλιών σε πόλεις της Ευρώπης για τον εορτασμό της 70ης επετείου του διαγωνισμού.
Σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης διοργανώνονται διαδηλώσεις ενάντια στη συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision. Στην Αθήνα θα πραγματοποιηθεί και συγκέντρωση διαμαρτυρίας το απόγευμα έξω από την ΕΡΤ
Περισσότεροι από 1.000 καλλιτέχνες υπέγραψαν επιστολή που καλούν σε μποϊκοτάζ της Eurovision, μεταξύ των οποίων οι Macklemore, Roger Waters, Massive Attack, Brian Eno, Peter Gabriel, Sigur Rós, Paul Weller.
Περισσότερες από 140 οργανώσεις της LGB κοινότητας από 33 χώρες παίρνουν θέση ενάντια στο ροζ ξέπλυμα μέσω της Eurovision και καλούν επίσης σε μποϋκοτάζ.
Το σύνθημα “Free Palestine” ακούστηκε ηχηρά στην αίθουσα της Eurovision στη διάρκεια του Α’ Ημιτελικού, όταν εμφανίστηκε ο εκπρόσωπος του Ισραήλ να τραγουδήσει.
Για πρώτη φορά έξω από χώρο του διαγωνισμού- πανηγυράκι υπάρχουν ασφυκτικά μέτρα ασφάλειας και ισχυρές δυνάμεις αστυνομίας.
Η Διεθνής Αμνηστία έλαβε θέση με το σύνθημα “Δεν υπάρχει σκηνή για γενοκτονία” καταγγέλλοντας την EBU ότι προδίδει την ανθρωπότητα και έχει διπλά μέτρα και σταθμά. (Λόγω του αποκλεισμού της Ρωσίας το 2022).
Η EBU διαψεύστηκε λίγο πριν τη Eurovision. Ο ραδιοτηλεοπτικός σταθμός KAN δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκκλήσεις προς τους Ευρωπαίους να χρησιμοποιήσουν και τις 10 διαδικτυακές ψήφους τους για να υποστηρίξουν τη συμμετοχή του Ισραήλ.
Το Ισραήλ από τη δική του πλευρά, χαρακτηρίζει το μποϋκοτάζ ως “αντισημιτική” ενέργεια και δηλώνει ότι έχει ήδη εντοπίσει περισσότερες από 39.500 “αντισημιτικές αναρτήσεις” στο X.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ αποφάσισε πριν ένα χρόνο την αλλαγή καθεστώτος του κρατικού ΚΑΝ, έχει στόχο να πουλήσει το ειδησεογραφικό κανάλι σε ιδιώτες. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως το Ισραήλ δεν θα μπορεί να μετάσχει στη Eurovision.
